De 5%-maatregel in de praktijk: eerste meldingen binnen, maar het werk is nog niet gedaan

Ondertussen heeft een duizendtal rundveehouders een melding ingediend of een vergunningsaanvraag in behandeling. Dat klinkt als een positief signaal, maar we mogen ons er niet te snel rijk mee rekenen. Bedrijven die een vrijstelling kregen in het kader van de PAS-referentie, of die sinds 2015 al een inspanning in hun vergunning hebben opgenomen, worden geacht automatisch te voldoen. Zij zijn dus niet meegerekend in dat duizendtal. Het volledige beeld wordt pas duidelijk ergens in het voorjaar van 2026, wanneer alle administratieve meldingen verwerkt zijn. De eigenlijke sectorevaluatie, waarbij wordt bekeken of de rundveehouderij als geheel de vereiste reducties realiseert, moet tegen 31 december 2026 zijn afgerond.

Minister Brouns kondigde ook een reeks aanpassingen aan om de uitvoering op het terrein te vergemakkelijken. De lijst van erkende ammoniakemissiereducerende maatregelen wordt uitgebreid via een nieuw ministerieel besluit. Daarnaast wordt de erkenningsprocedure gestroomlijnd: het Wetenschappelijk Comité WeComV krijgt de mogelijkheid om op basis van expertenadvies zelf reducties toe te kennen aan goed onderzochte technieken, wat de doorlooptijd verkort. Voor volledig nieuwe technieken blijft een grondige meetprocedure vereist. Ook de zogenaamde 'fast lane' wordt concreter uitgewerkt: technieken die al erkend zijn in buurlanden zoals Nederland kunnen voortaan sneller ook in Vlaanderen worden toegepast.

Een belangrijke verduidelijking betreft de flexibiliteit voor veehouders die nu tijdelijk dierplaatsen buiten gebruik stellen als noodoplossing: zij kunnen nadien alsnog investeren in een staltechniek en hun oorspronkelijke vergunde capaciteit hernemen, zonder die definitief te verliezen.

"Op zich heb ik zeker begrip voor het vergroten van de toolbox, om dat ook vlotter te laten verlopen, zodat er technieken bij komen. Ik denk dat het nodig en goed is om de kansen op het terrein voor onze rundveehouders te vergroten. Niettemin zit je met een evenwicht dat we moeten borgen: de reductie inzake stikstof moet worden gerealiseerd. We moeten onszelf niet rijk rekenen en mensen technieken laten toepassen waarvan achteraf zou blijken dat ze de reducties die we hadden verwacht, daarmee niet realiseren."

Meer keuze en meer werkbaarheid voor de veehouder: dat is een goede zaak. Maar de doelstelling staat vast en die mag niet uit het oog verloren worden. De echte toets komt met de sectorevaluatie in 2026.

Lees de volledige artikels op VILT.be en Landbouwleven.be.